Steeds meer scholengemeenschappen investeren in de verduurzaming van hun schoolgebouwen. Hiervoor zijn verschillende subsidies en financiële regelingen beschikbaar, zoals de landelijke DUMAVA-regeling (Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed). Afhankelijk van de situatie kunnen ook andere landelijke, provinciale of gemeentelijke regelingen interessant zijn.
Door verduurzaming te combineren met planmatig onderhoud kunnen scholen kosten besparen, werkzaamheden efficiënter uitvoeren en overlast beperken.
Bij Lichtenberg ondersteunen we scholengemeenschappen bij onderhoud, verduurzaming en renovatieprojecten, waarbij we werkzaamheden slim combineren met aandacht voor het gebouw en de gebruikers.
Een schoolgebouw wordt dagelijks intensief gebruikt en moet een veilige, gezonde en prettige omgeving bieden aan leerlingen en medewerkers. Verduurzaming gaat daarom niet alleen over het verlagen van het energieverbruik. Vooral de combinatie van onderhoud en verduurzaming biedt kansen. Wanneer een dak, gevel, installatie of kozijn toch aan onderhoud toe is, kan dat een logisch moment zijn om te onderzoeken welke verduurzamingsmaatregelen direct kunnen worden meegenomen.
Door een schoolgebouw te verduurzamen kunnen scholengemeenschappen werken aan:
Lagere energiekosten;
Een beter en gezonder binnenklimaat;
Meer comfort voor leerlingen en medewerkers;
Het behalen van duurzaamheidsdoelstellingen;
Een langere levensduur van gebouwonderdelen;
Toekomstbestendig onderwijsvastgoed.
Welke maatregelen geschikt zijn, verschilt per schoolgebouw. Het bouwjaar, de technische staat, aanwezige installaties, het energieverbruik, het binnenklimaat en het beschikbare budget spelen allemaal een rol.
Veelvoorkomende maatregelen zijn:
Dakisolatie;
Gevelisolatie;
HR++ of triple glas;
Vervanging van kozijnen (bijvoorbeeld voor kunststof kozijnen);
Verbetering of vervanging van ventilatiesystemen;
LED-verlichting;
Zonnepanelen;
Energiezuinige verwarmingsinstallaties;
Toepassing van duurzame, onderhoudsarme materialen met een langere levensduur;
Verbetering van klimaatbeheersing.
Niet iedere maatregel hoeft direct uitgevoerd te worden. Door verduurzaming onderdeel te maken van het meerjarenonderhoud voor scholen, kunnen maatregelen worden gekoppeld aan natuurlijke onderhoudsmomenten. Zo ontstaat een realistische planning voor de komende jaren en hoeven bouwdelen niet onnodig meerdere keren te worden aangepakt.
Welke subsidie of financieringsvorm geschikt is, hangt onder andere af van de eigenaar van het gebouw, het type onderwijs, de gekozen verduurzamingsmaatregelen en de voorwaarden die op het moment van aanvragen gelden.
Het is daarom verstandig om al tijdens de planvorming te onderzoeken welke regelingen beschikbaar zijn. Zo kunnen subsidiemogelijkheden worden meegenomen in de keuze en planning van maatregelen.
De Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) is een belangrijke landelijke regeling voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Ook eigenaren van onderwijsgebouwen kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van deze regeling.
DUMAVA kan worden ingezet voor afzonderlijke verduurzamingsmaatregelen en voor integrale verduurzamingsprojecten. Denk bijvoorbeeld aan isolatie, energiezuinige installaties, ventilatieverbetering en zonnepanelen.
De DUMAVA-regeling keert volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) jaarlijks terug tot en met 2030. De exacte aanvraagperiode, het beschikbare budget en de voorwaarden kunnen per aanvraagronde veranderen. Controleer daarom altijd de actuele voorwaarden voordat een verduurzamingsproject wordt gestart.
Voor een DUMAVA-aanvraag is een passend verduurzamingsadvies nodig. Ook de volgorde is belangrijk: de subsidie moet worden aangevraagd voordat bepaalde verplichtingen voor de uitvoering worden aangegaan en voordat de verduurzamingsactiviteiten starten.
Meer weten over de actuele aanvraagronde en voorwaarden? Bekijk de DUMAVA-regeling bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Naast DUMAVA kunnen afhankelijk van de organisatie en gekozen maatregelen andere landelijke regelingen of financieringsmogelijkheden relevant zijn.
Denk bijvoorbeeld aan regelingen voor duurzame energieopwekking, energiebesparende maatregelen of financiering voor maatschappelijk vastgoed. Niet iedere regeling is beschikbaar voor iedere onderwijsinstelling en ook de mogelijkheid om regelingen te combineren kan verschillen.
Het is daarom verstandig om per verduurzamingsproject te onderzoeken welke actuele mogelijkheden passen bij het gebouw, de maatregelen en de organisatie.
Ook gemeenten en provincies kunnen subsidies, leningen, fondsen of ondersteuningsprogramma's beschikbaar stellen voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed.
Deze mogelijkheden verschillen per regio en kunnen gedurende het jaar veranderen. Naast landelijke subsidies is het daarom verstandig om te controleren welke regelingen beschikbaar zijn binnen de eigen gemeente of provincie.
De exacte aanvraagprocedure verschilt per subsidieregeling. Een goede voorbereiding is belangrijk om te voorkomen dat een school een subsidiemogelijkheid misloopt of dat een project al te ver gevorderd is om nog aan de voorwaarden te voldoen.
Een praktisch stappenplan:
1. Breng de huidige situatie in kaart
Begin met inzicht in de technische en energetische staat van het schoolgebouw. Welke bouwdelen zijn aan onderhoud toe? Waar gaat energie verloren? Hoe functioneren installaties en ventilatie? En waar liggen kansen om het comfort te verbeteren?
2. Bepaal mogelijke verduurzamingsmaatregelen
Onderzoek welke maatregelen technisch en financieel interessant zijn. Kijk daarbij niet alleen naar energiebesparing, maar ook naar onderhoud, binnenklimaat, comfort en de toekomstige functie van het gebouw.
3. Koppel verduurzaming aan de onderhoudsplanning
Bekijk vervolgens welke maatregelen gecombineerd kunnen worden met werkzaamheden die al gepland staan. Moet een dak binnen enkele jaren worden aangepakt? Dan kan dat bijvoorbeeld een logisch moment zijn om ook dakisolatie of zonnepanelen te onderzoeken.
Door de koppeling te maken met meerjarenonderhoud voor scholen ontstaat inzicht in welke investeringen op welk moment logisch zijn.
4. Onderzoek beschikbare subsidies en financiering
Controleer voordat verplichtingen worden aangegaan welke landelijke, provinciale en gemeentelijke regelingen beschikbaar zijn. Kijk daarbij goed naar de aanvraagvoorwaarden, deadlines en benodigde documenten.
Voor DUMAVA is dit extra belangrijk, omdat voorwaarden gelden voor het moment waarop de aanvraag moet worden ingediend ten opzichte van de uitvoering.
5. Verzamel de benodigde informatie en dien de aanvraag in
Afhankelijk van de regeling kunnen onder andere een verduurzamingsadvies, kostenraming, planning en technische gegevens nodig zijn. Zorg dat deze informatie compleet is en dien de aanvraag binnen de geldende aanvraagperiode in.
Controleer voor de exacte procedure altijd de actuele informatie van de betreffende subsidieverstrekker.
Verduurzaming hoeft geen losstaand project te zijn. Juist door verduurzamingsmaatregelen te koppelen aan planmatig onderhoud en verduurzaming kunnen scholengemeenschappen efficiënter investeren.
Wanneer een dak bijvoorbeeld toch gerenoveerd moet worden, kan tegelijkertijd worden gekeken naar aanvullende isolatie. Bij onderhoud of vervanging van kozijnen kan HR++ of triple glas worden meegenomen. En wanneer installaties het einde van hun levensduur bereiken, kan worden onderzocht of een energiezuiniger alternatief passend is.
Het combineren van werkzaamheden kan zorgen voor:
Minder afzonderlijke uitvoeringsmomenten;
Minder overlast voor leerlingen en medewerkers;
Efficiëntere inzet van vakmensen en materieel;
Betere afstemming van onderhouds- en verduurzamingsbudgetten;
Minder onderhoud op de lange termijn;
Optimaal gebruik van beschikbare investeringsbudgetten;
Een logischere route naar een toekomstbestendig schoolgebouw.
Een goede meerjarenplanning helpt om niet alleen te kijken naar wat vandaag nodig is, maar ook naar onderhoud en investeringen die de komende jaren op de planning staan.
Wilt u meer inzicht in de financiële kant van onderhoud? Lees dan ook welke factoren invloed hebben op de kosten van onderhoud aan een schoolgebouw.
Verduurzaming vraagt om een goede voorbereiding. Door onderhoud, investeringen en subsidiemogelijkheden vroegtijdig met elkaar te verbinden, kunnen veel problemen worden voorkomen.
Veel voorkomende aandachtspunten zijn:
Subsidies pas onderzoeken wanneer het project al ver is voorbereid;
Onderhoud en verduurzaming los van elkaar plannen;
Onvoldoende budget reserveren voor toekomstige maatregelen;
Geen koppeling maken met de meerjarenonderhoudsplanning;
Alleen focussen op energiebesparing en onvoldoende kijken naar binnenklimaat en gebruikerscomfort;
Maatregelen afzonderlijk uitvoeren terwijl werkzaamheden gecombineerd kunnen worden.
Vooral het moment waarop subsidies worden onderzocht is belangrijk. Sommige regelingen stellen voorwaarden aan het moment waarop verplichtingen mogen worden aangegaan. Begin daarom al tijdens de planvorming met het onderzoeken van de beschikbare mogelijkheden.
We kijken mee naar de staat van het gebouw en denken actief mee over mogelijke onderhoudspunten en verduurzaming. Indien nodig ondersteunen we bij het opstellen en actualiseren van het meerjarenonderhoudsplan en kunnen we de werkzaamheden ook intern inplannen.
Bij ieder onderhoudsmoment kijken we altijd naar kansen voor verduurzaming. Daarbij zijn het beschikbare budget en de planning belangrijke uitgangspunten, zodat keuzes realistisch en uitvoerbaar blijven.
Waar mogelijk combineren we onderhoud en verduurzaming in één aanpak en plannen we werkzaamheden op logische momenten, zoals tijdens vakantieperiodes of andere geschikte perioden. Zo beperken we de overlast voor leerlingen en medewerkers. Met één vast aanspreekpunt, korte lijnen en vakmensen met aandacht voor zowel de gebruiker als het gebouw werken we aan duurzame verbetering van onderwijsgebouwen.
Meer weten over onze aanpak? Bekijk onze dienstverlening voor planmatig onderhoud en verduurzaming, neem contact met ons op of doe een terugbelverzoek.